Yazarlarımız

BİR TÜRKÇE ÖĞRETMENİNİN PENCERESİNDEN CUMHURİYET

Bir dilci olarak adların nereden, nasıl, hangi hikayelerle oluştuğunu çok merak ederim. Cumhuriyet adının nasıl konulduğunu araştırdığımda ise Ata’mızın Çankaya’da bir akşam yemeğinde Falih Rıfkı Atay ve güvendiği birkaç gazeteciyle oturup yönetimi en iyi şekilde yansıtacak olan kelimeyi bulmak adına tartışmaları sonucu olarak ortaya çıktığını ifade edebiliriz. Resmi kayıtlara bakıldığında 3 bin 997 kitap okuyan Atatürk, elbette Fransız İhtilali tarihini de okuyordu. Burada dikkatini çeken republiqu’’ sözcüğü ile ilgili Türkçede karşılığı olan ‘’cumhuriyet’’ sözcüğü üzerine bazı notlar almıştı. Notlarını masadakilerle paylaşırken yemek masasına bir sözlük getirildi. “Republique’’ sözcüğünün karşısında “la chose publique’’ yani “devlet, kamusal varlık, toplum” gibi karşılıkların olduğu görüldü.

Bundan daha iyi bir isim olabilir miydi? Düşünebiliyor musunuz bir akşam yemeği masası, inanılmaz kültürlü insanlar ve ellerinde sözlüklerle doğacak olan çocuğa isim araştırıyor ve olabilecek kelimelerin manaları üzerinde derin tartışmalara girişiyorlar. Ah, ne çok isterdim o masada olabilmeyi… Sanki o anın hayali gözlerimin önünde… Bir tarafta Falih Rıfkı, tam karşısında o bilge ve masmavi gözleri ile Atatürk, yanında alanında uzman güvenilir birkaç gazeteci… Konuşmalar üst düzey…  Kamuslu sözlüklü bir masa… Siz hiç akşam yemeğinde bir kelime için sözlük karıştırdınız mı? Yahut hiç durduk yerde sözlük karıştırdınız mı veyahut okula Türkçe derslerinde dahi hiç eksiksiz, sözlükle gittiniz mi? İşte bu insanlar neyi nasıl yaptıklarının öyle bilincinde idiler ki yine en iyi sonucu verecek olan kitaplara danışıyorlardı. Ah, “Cumhuriyet” sen ne güzel bir isimsin! Hikayen ne güzel sen ne güzelsin…

   Cumhuriyet, Türk Dil Kurumunun Türkçe sözlüğünde ise “Milletin, egemenliği kendi elinde tuttuğu ve bunu belirli süreler için seçtiği milletvekilleri aracılığıyla kullandığı yönetim biçimi.” olarak geçer. Şimdi konuya bir de şu açıdan bakalım. Bu millet kimdir? Bu millet; kucağında kundaklara sardığı bebesini vatan için feda ederek cepheye mermi taşıyan anaların olduğu, yardım sandıklarına sadece beş kuruşu olan beş yaşındaki Hasan’ın devletine yardım etmek için tüm varlığını verdiği, genç dimağların korkusuzca vatanına sahip çıkmak için cepheye koştuğundan o yıl birçok lisenin mezun veremediği, ne nişanlıların ne genç gelinlerin yavuklularını içleri kor ateşle yansa dahi gözlerini kırpmadan vatan müdafaasına yolladığı bir millettir. İşte bu yüzden bu yönetim biçimini hak eden, kendi kendini yönetme hakkını en çok elinde bulundurmaya hak sahibi bu millettir.  Ve bundandır ki dünyanın en harikulade yönetim biçimi, Cumhuriyet’tir.

     2010 yılında Edirne’ye gidip tarihi mekanlarından biri olan ‘’Sarayiçi Balkan Savaşı Şehitliği’ni gezerken yazılı tabelalarda, atalarımızın savaş zamanı yokluktan süpürge tohumundan ekmek yapıp yiyerek beslendiğini okumak hayata bakışımı değiştiren anlardan bir tanesidir. Şimdiyse ekmeklerimiz; tam tahıllı, buğdaylı, kepekli, çavdarlı, esmer, beyaz…  Bu durumu canım Türkçem harikulade bir deyimle şu şekilde açıklıyor: “Yediği önünde yemediği ardında… Bolluk bereket içinde yaşayanlar için kullanılan bir deyimdir bu. Sahi öyle değil mi? Bizler bu devranda bollukla yaşama imkanına sahibiz. Nasıl ve kimler sayesinde? İşte, o süpürge tohumu ile beslenip vatan savunması yapan atalarımız sayesinde. Bu yüzden Cumhuriyet’i en iyi şekilde yaşatarak onlara layık olmalıyız. Bu yüzden milletvekillerimizi onlara layık olan insanlardan seçerek bu vatanı hakkaniyetle yönetmelerine yardımcı olmalıyız.  

BALKAN SAVAŞI’NDA DÜŞMAN IŞGALINE KARŞILIK VERILEN 300.000 ŞEHIT VE 1913 YILINDA SARAYIÇI’NDE AÇ
VE SUSUZ BIRAKILARAK ÖLDÜRÜLEN 20 BIN ŞEHIT ANISINA YAPTIRILAN ANIT.

   Bir başka bakış açısını ise şöyle ele alabiliriz. Şevket Süreyya Aydemir bir eserinde (1) padişahlığın sonunu yazarken şu cümleleri kuruyor:

   “Derinlere işlemiş köklerin; gövdenin ömrü çekilip suları çekilince, kuruyan, güdükleşen, gölgesiz dalcıkları vardır. Bunların üzerine kuşlar bile yuva yapmazlar. Osmanlı padişahlığı tarih sahnesinden silinirken bu haldeydi…

     Çünkü evvela saltanat hanedanı, tamamen milletten kopmuştu. Hanedanın fertleri ne milletle ne de kendi aralarında bağıntı içindeydiler. 1908 ihtilalinden sonra ise saray artık bir gölgeydi. Sona Hanedan mensuplarının kültür seviyeleri, çağın akışını izlemek için yetersizdi. Hulasa bu gölge müessesenin ömrü, artık tarihen sona ermişti.   Söz, artık halkın olacaktı ve olmalıydı.”

    Söz artık 97 yıldır bu halkın!

      Yıllardır Türkçe öğretmeni olarak pek çok tören yönettim. Bunlardan biri de elbette 29 Ekim Cumhuriyet Bayram’ı idi. Çocuklar bayram sabahları nasıl çok heyecanlı olursa ben de kendimi onlar gibi heyecanlı ve coşkulu hissettim hep.  Sanki bayramlıklarını bir gün evvelinde yatağının üzerine sermiş, yeni alınmış gıpgıcır kırmızı makosenlerini (ayakkabı) yastığının altına koyup huzur ve coşku duygularının birbirine karıştığı bir uykudan kalkmış bir çocuk ne hissederse o duygularla uyandım her bayram sabahına ben de. İşte bu yüzden bayramlar içinde elbette ki en sevdiklerimdendir Cumhuriyet Bayramı. 

   Hani hep bazı büyüklerimiz der ya “Ah, o eski bayramlar şimdi nerede?” Aslında onlar kendi çocukluklarındaki çocuksu heyecanı aradıklarından aradan yılların geçmesinden araya başka başka yaşantılar girmesinden aynı çocuksu heyecanı özlediklerinden böyle derler. Şimdiki çocuklar da 70 yıl sonra “Ah, o eski bayramlar…” diyeceklerdir, emin olun. Kaldı ki eğer böyle bir his kaybı korkumuz varsa biz büyükler bu konuda daha çok gayret edecek, çocukluğumuzda yaşadığımız o muhteşem heyecan ve duyguları nesil nesil çocuklarımıza aktaracağız ki bayramlarımızın coşkusu hiç azalmasın. Eğer bu coşkular atadan nesile yani dededen, nineden toruna aktarılmazsa o zaman coşkusu kalmaz. İşte bu da biz büyüklerin, siz büyüklerin görevidir. Sakarya’da bu görevi harika şekilde tüm Adapazarı şehrine yayarak yapan bir isim var. O kişi her Cumhuriyet Bayramı’nda Cumhuriyet otobüsü ile tüm şehri gezen Sakarya için bir değer olan müzik insanı Sefer Beyenal.  Kendisine bu yazım vesilesi ile teşekkürü bir borç bilirim. İşte böyle insanlar olduğu sürece lütfen, korkmayalım. Bizim bayramlarımız yine aynı bayramlar, içimizdeki coşku ve heyecanı bir sonraki nesle nasıl aktarabiliriz, bunun yollarını bulup uygulamaya geçelim. Sefer Bey, her bayram bir sonraki nesil için görevini yerine getirmekte ve o coşkuyu büyük-küçük herkese yaşatmaktadır. Örnek alalım, örnek olalım…  29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’mızın 97. yılı kutlu olsun. Bu coşkuyu bizlere aktaran Cumhuriyet’i bize kazandıran ataların yüreğinden, emaneti devam ettirecek ve yüceltecek olan tüm çocuk ve gençlerimizin gözlerinden öperim.

KAYNAKÇA:

  1. Aydemir Şevket Süreyya, Tek Adam Mustafa Kemal 1922-1938 Cilt III, Remzi Kitabevi,2004
  2. Kınross Lord, Atatürk- Bir Milletin Yeniden Doğuşu, Altın Kitaplar,1994
Daha Fazla Göster

85 Yorum

  1. Alışılmış ve tekrar bilgilerden uzak, akıcı ve sohbet tadında bir yazı olmuş. Tebrikler. Emeğine yüreğine sağlık.

  2. Değerli meslektaşım, benden de “Cumhuriyet” temalı yazı istendiğinde herkesin bildiklerini yinelemeden, farklı bir yazı tasarlamıstım kafamda. yan sütunda “cumhuriyet ilelebed payidar olacaktır” başlıklı yazı. Tabi siz dilbilimci bakış açısıyla beni de bilgilendirdiniz. Emeğinize kaleminize sağlık. akıcı duru net bir yazı olmuş Tebrikler

  3. Bu güzel satırları yazıp ufkumu her zaman yaptığı gibi genişleten sevgili öğretmenim, sıkça duyduğumuz temanın alışılagelmiş yönlerini ele almaktansa gerçekten de bilgi konusunda eksik kaldığım yönleriyle birlikte büyük bir keyif içinde okudum yazınızı. Birlik, beraberlik ve milli değerlere en çok ihtiyaç duyduğumuz bu dönemde kuşkusuz ki bizi birbirimize bağlayan en önemli değerlerimiz bayramlarımız. İçimizdeki vatan sevgisi olduğu sürece sizin de kaleme aldığınız gibi coşkumuz hiç eksilmeyecek, katlanarak artacak. Güzel yazınız için teşekkürler

    1. Sevgili Su, o kadar özel bir öğrenciydin ki hep… Senin gibi gençler ülkemizin umudu. Cumhuriyet sizlerin ellerinde yükselecek ve parlayacak. Güzel sözlerin için çok teşekkür ederim. Yüreğinden öperim.

  4. Excellent blog right here! Also your site loads
    up fast! What host are you the use of? Can I am getting your affiliate hyperlink to your host?
    I desire my website loaded up as quickly as yours lol

  5. Have you ever thought about including a little bit more than just your
    articles? I mean, what you say is valuable and everything.
    Nevertheless think about if you added some great images or video clips to give your posts more, “pop”!
    Your content is excellent but with images and clips, this
    site could certainly be one of the best in its niche. Superb blog!

  6. Thank you, I’ve just been searching for info about this subject for a while and yours is
    the greatest I have found out till now. But, what in regards to the conclusion? Are you sure concerning the source?

    Here is my webpage Jolly CBD

  7. Hello! I know this is somewhat off topic but
    I was wondering which blog platform are you using for this
    website? I’m getting fed up of WordPress because I’ve had problems with hackers
    and I’m looking at alternatives for another platform. I would be
    awesome if you could point me in the direction of
    a good platform.

    my page Jolly CBD Gummies Reviews

  8. Today, while I was at work, my cousin stole my apple
    ipad and tested to see if it can survive a twenty five foot drop, just so she can be a youtube sensation.
    My apple ipad is now broken and she has 83 views. I know this is entirely off topic but I had to share it with someone!

    Also visit my homepage :: Jolly CBD

  9. You’re so awesome! I don’t believe I’ve truly read through anything like this before.
    So wonderful to discover someone with a few unique thoughts on this subject matter.
    Really.. many thanks for starting this up. This site is one thing that’s needed on the web, someone with some originality!

    Here is my homepage; Luminas Pain Patch

  10. Right here is the perfect blog for anybody who would like
    to find out about this topic. You understand
    so much its almost hard to argue with you (not that I personally will need to…HaHa).
    You definitely put a brand new spin on a topic which
    has been written about for decades. Wonderful stuff, just great!

  11. I’m not sure exactly why but this website is loading incredibly slow for me.
    Is anyone else having this problem or is it a problem on my end?
    I’ll check back later and see if the problem still exists.

  12. I simply couldn’t depart your site before suggesting that I really enjoyed the usual information an individual provide on your visitors?
    Is going to be again incessantly in order to check up on new posts

    Also visit my web site VirilyTest

  13. Wow, awesome blog layout! How lengthy have you been running a blog
    for? you make blogging look easy. The overall look of your site is magnificent, as neatly as the content material![X-N-E-W-L-I-N-S-P-I-N-X]I just couldn’t
    depart your web site before suggesting that I extremely enjoyed the usual information a person provide in your visitors?

    Is gonna be back frequently in order to investigate cross-check new posts.

    my web site – Full Body Male Enhancement

  14. The initial odds released back in early December had Massive E favored to win, but the new odds have the
    newly-crowned Intercontinental Champion in a three-way tie with Edge and Goldberg with
    3/1 odds.

  15. Heya i am for the first time here. I came across this
    board and I find It truly useful & it helped me out much.

    I hope to give something back and help others like you aided me.

  16. Wow, marvelous weblog layout! How lengthy have you ever been running a blog for?
    you make blogging look easy. The whole look of your website is excellent, as neatly as the content![X-N-E-W-L-I-N-S-P-I-N-X]I simply could not leave your website prior to
    suggesting that I really enjoyed the usual info an individual provide
    to your visitors? Is going to be again incessantly in order
    to check up on new posts.

    Here is my site – Keto Slimmer Pills

  17. Do you have a spam issue on this site; I also am
    a blogger, and I was wanting to know your situation; many
    of us have created some nice methods and we are looking to exchange techniques with other folks, why not shoot me an email if
    interested.

  18. Thanks for your marvelous posting! I seriously enjoyed reading it, you could be a
    great author.I will make certain to bookmark your blog and will come back at some
    point. I want to encourage you to continue your great posts, have a nice day!

  19. Great weblog right here! Additionally your website quite a bit up very fast!
    What host are you using? Can I get your associate hyperlink
    in your host? I wish my website loaded up as fast as
    yours lol.

  20. Thanks for every other fantastic post. Where else may
    just anybody get that kind of information in such an ideal
    way of writing? I have a presentation next week, and I am on the look
    for such information.

    Feel free to surf to my site 라이브 바카라 (Charles)

  21. Great post. I was checking constantly this weblog and I’m
    impressed! Very helpful information specifically
    the remaining phase 🙂 I care for such information much.
    I was seeking this certain information for a long time.
    Thanks and best of luck.

  22. I’m curious to find out what blog system you are working with?

    I’m experiencing some minor security problems with my latest website and I would like to
    find something more secure. Do you have any suggestions?

  23. Good ? I should certainly pronounce, impressed
    with your site. I had no trouble navigating through all the tabs and related information ended up being truly easy to do to
    access. I recently found what I hoped for before you
    know it at all. Quite unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or
    something, web site theme . a tones way for your client to communicate.
    Nice task.

  24. Thank you, I have recently been looking for information approximately this topic for a long time and yours is the best I’ve discovered so far.
    But, what concerning the conclusion? Are you positive in regards to the source?

  25. We stumbled over here from a different web page and thought I might check things out.
    I like what I see so now i’m following you. Look forward
    to checking out your web page repeatedly.

  26. Thanks for any other informative blog. Where else may I get that kind of information written in such an ideal approach?
    I have a undertaking that I’m simply now working on, and I have been on the look out for such info.

    my webpage … Testoryze

  27. It’s a shame you don’t have a donate button! I’d definitely donate
    to this superb blog! I guess for now i’ll settle for bookmarking and adding your RSS feed to my Google account.
    I look forward to brand new updates and will talk about this website
    with my Facebook group. Chat soon!

  28. Have you ever considered creating an ebook or guest authoring on other websites?
    I have a blog based upon on the same ideas you discuss and
    would love to have you share some stories/information. I know my readers would appreciate your work.
    If you’re even remotely interested, feel free to send me an e mail.

  29. Pretty component of content. I just stumbled upon your web site and in accession capital to claim that I get
    actually enjoyed account your blog posts. Any way I’ll be subscribing on your augment or even I success you get admission to persistently rapidly.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu